201810.04
0

Uprawnienia kupującego wynikające z rękojmi za wady i gwarancji

Zawarcie umowy sprzedaży skutkuje powstaniem zarówno obowiązków, jak i praw przysługujących stronom. W niniejszym artykule skupimy się na uprawnieniach kupującego, do których zaliczają się gwarancja i rękojmia za wady.

Na wstępie wskazać należy, iż rozróżnienie tych dwóch pojęć ma swoją podstawę w Kodeksie cywilnym, w którym rękojmia została uregulowana w art. 556-572, natomiast gwarancja w art. 577-582.

Jako pierwszą scharakteryzujemy rękojmię, będącą reżimem prawnym, w ramach którego sprzedawca odpowiada względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną.  Wada fizyczna występuje wtedy, gdy rzecz sprzedana jest niezgodna z umową np.  nie ma właściwości, które produkt tego rodzaju powinien mieć. Z treści orzecznictwa wynika, że o tym, czy towar jest niezgodny z umową decyduje kryterium funkcjonalne (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt I ACa 937/15). Jako prosty przykład można wskazać naczynie żaroodporne, które pęka pod wpływem wysokiej temperatury.

W przypadku wystąpienia wady fizycznej konsument może złożyć do sprzedawcy reklamację z tytułu rękojmi i zażądać jednego z czterech działań tj. wymiany towaru na nowy, naprawy towaru, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy. Ostatnie żądanie jednak, jest możliwe jedynie wtedy, gdy wada jest istotna.

I właśnie ocena czy wada ma charakter istotny i czy żądanie nabywcy jest zasadne budzi największe problemy. Najogólniej stwierdzić można, że wada istotna uniemożliwia, bądź znacząco utrudnia korzystanie z wadliwej rzeczy w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Niemniej jednak, każdy przypadek w tej kwestii należy rozpatrywać indywidualnie.

Wada prawna natomiast ma miejsce wtedy, gdy rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzeniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu.

Gwarancja stanowi drugi – obok rękojmi za wady – reżim odpowiedzialności za niewłaściwą jakość rzeczy. Gwarancja jest zapewnieniem producenta o jakości towaru, niezależnie od tego, czy był on bezpośrednim sprzedawcą.

Gwarancja jakości w przeciwieństwie do rękojmi udzielana jest dobrowolnie, zazwyczaj wraz z wydaniem towaru.  Ma postać dokumentu określającego czas, na jaki udziela się gwarancji oraz na jakich warunkach. Przesłanką odpowiedzialności gwarancyjnej jest więc ujawnienie się wady w terminie określonym w karcie gwarancyjnej i oczywiście w przypadkach w niej wskazanych. Niemniej jednak zdarzają się również przypadki, że czas na jaki została udzielona gwarancja jest niedookreślony – wówczas ustawodawca wskazał, iż zastosowanie będzie miał termin 1 roku.

Mając powyższe na uwadze, w dużym skrócie stwierdzić można, że rękojmia przysługuje z mocy prawa, gwarancja natomiast udzielana jest umownie.

Cel obu instytucji to zapewnienie realnej ochrona interesów konsumenta w wypadku nabycia wadliwego towaru. Obie instytucie są względem siebie konkurencyjne, co oznacza, że to od woli kupującego zależy, którą z dróg dochodzenia roszczeń wybierze. Kupujący ma prawo wyboru czy skorzystać z tytułu gwarancji czy rękojmi.

Na zakończenie warto również wskazać, iż oprócz rękojmi i gwarancji, w przypadku wad rzeczy sprzedanej, możliwe jest dochodzenie roszczeń przeciwko sprzedawcy również na zasadach ogólnych tj. z tytułu nienależytego wykonania umowy.

Tak też wskazał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 25.4.2013 r., (sygnatura akt: I ACa 176/13), który podkreślił, że strona, która kupiła rzecz obciążoną wadami, może dochodzić roszczeń opartych na reżimie odpowiedzialności z tytułu rękojmi, gwarancji lub odszkodowawczym: kontraktowym lub deliktowym. Odpowiedzialność sprzedawcy wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady rzeczy nie stanowi bowiem jedynej prawnej płaszczyzny, na podstawie której kupujący może domagać się określonej rekompensaty w związku z wadą rzeczy.

Sprzedawca odmawia praw z rękojmi lub gwarancji ? Poszukaj pomocy na Porady prawne 24h

KK

Fot. Fotolia

Opis
Uprawnienia kupującego wynikające z rękojmi i gwarancji
Nazwa artykułu
Uprawnienia kupującego wynikające z rękojmi i gwarancji
Opis
Czym różni się gwarancja od rękojmi ? Komu, kiedy i jakie uprawnienia przysługują w przypadku sprzedaży towarów
Autor
Publikujący
Bazyluk i Wspólnicy
Logo