201708.22
0

Wymóg skonkretyzowania wierzyciela w akcie notarialnym stanowiącym tytuł egzekucyjny, w którym dłużnik poddał się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 5 KPC.

Jednym ze sposobów zabezpieczenia wierzyciela jest zabezpieczenie wierzytelności w formie aktu notarialnego, w którym dłużnik poddaję się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, wskazanej w tym akcie wprost albo za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy w akcie wskazano zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie takiemu aktowi klauzuli wykonalności.

Wskazana powyżej forma i tryb zabezpieczenia interesów wierzyciela ma na celu przede wszystkim przyśpieszenie i ułatwienie dochodzenia roszczeń, co stanowi przejaw występującej w prawie cywilnym tendencji do ochrony wierzyciela. Po uzyskaniu przedmiotowego zabezpieczenia, wierzyciel nie jest zobligowany do występowania na drogę sądową w celu wytoczenia powództwa, gdyż taki tytuł egzekucyjny zastępuje de facto orzeczenie sądu.  Powinien on jednak być zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Polski ustawodawca zmierza do coraz większej ochrony wierzyciela oraz do  zwiększenia stabilności obrotu prawnego, czego wyrazem była nowelizacja art. 126 § 1 KPC oraz art. 2081 KPC, która weszła w życie z dniem 10 maja 2013 r.   i która nałożyła obowiązek wskazywania w pierwszych pismach procesowych w sprawie numeru PESEL lub NIP powoda, który jest osobą fizyczną oraz numeru KRS w przypadku podmiotów wpisanych do tego rejestru a w przypadku braku takiego wpisu podania numeru wpisu do innego właściwego rejestru. Sądy zostały również zobligowane do ustalania z urzędu wskazanych powyżej  danych , w przypadku gdy  dotyczą one pozwanego. Nowelizacja ta wskazuje, że wolą ustawodawcy były nałożenie na sąd szczególnej dbałości w określaniu stron postępowania,  w tym dłużnika i wierzyciela, w szczególności w celu wykluczenia możliwości pomyłek i nadużyć w postępowaniu egzekucyjnym, do których dochodziło przed nowelizacją.

Elementem istotnym aktu notarialnego, stanowiącego tytuł egzekucyjny jest obok wskazania świadczenia i warunków prowadzenia egzekucji, wskazanie wierzyciela i dłużnika. Co prawda z art. 777 § 1 pkt 5 KPC nie wynika obowiązek indywidualizacji wierzyciela, niemniej jednak polskie prawo nie zna tytułów wykonawczych „na okaziciela”, zwłaszcza że przepisy dotyczące postępowania o nadanie klauzuli wykonalności nie przewidują możliwości takiej konkretyzacji w tym postępowaniu, gdyż jest ono sformalizowane i sąd ogranicza się głównie do badania, czy dokument , co do którego wnioskodawca żąda nadania klauzuli wykonalności jest tytułem egzekucyjnym i czy ze względu na treść nadaje się do przymusowego wykonania. Postępowanie to nie ma charakteru postępowania rozpoznawczego, wobec czego sąd, oprócz pewnych wyjątków, nie bada merytorycznej zasadności  roszczenia. Sąd nie może również modyfikować brakujących elementów tytułu wykonawczego.  Dodatkowo wskazać należy, że również na etapie egzekucji, zgodnie z art. 804 KPC, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wobec powyższego, w akcie notarialnym stanowiącym tytuł wykonawczy w trybie art. 777 § 1 pkt 5 KPC nie można określać wierzyciela w sposób opisowy np. jako każdoczesny obligatariusz uprawiony z tytułu obligacji. Tego typu rozwiązania powinno  doprowadzić  do  oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności takiemu aktowi.  Zaznaczyć jednak należy, że w takim przypadku art. 29 ustawy o obligacjach, umożliwia ustanowienia administratora zabezpieczenia, który wykonuje obowiązki wierzyciela z tytułu zabezpieczenia we własnym imieniu, lecz na rachunek obligatariuszy. Wobec czego podmiot udzielający zabezpieczenia powinien poddać się egzekucji na rzecz imiennie oznaczonego administratora zabezpieczenia.