202102.08
0

UOKiK zakazuje Bankowi Millenium stosowania klauzul abuzywnych

22. Września 2020 na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 i 1086), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał następujące postanowienia wzorców umów stosowane przez Bank Millennium Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie o treści za niedozwolone postanowienia umowne i zakazał ich wykorzystywania: 

  1. „Kurs wymiany walut obcych, na podstawie którego przeliczane są na złote polskie zobowiązania Kredytobiorcy wyrażone w walucie obcej, podawany jest w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku. Podstawą do ustalenia kursów kupna i sprzedaży zawartych w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku jest kurs bazowy, stanowiący średnią arytmetyczną z ofert kupna i sprzedaży tej waluty oferowanych przez profesjonalnych uczestników rynku walutowego i podanych na stronie serwisu Reuters w chwili tworzenia Tabeli Kursów Walut Obcych.”
  2. „Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest przynajmniej raz dziennie każdego dnia roboczego. Pierwsza Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest pomiędzy godziną 8.00 a godziną 10.00 danego dnia. Tabela Kursów Walut Obcych Banku publikowana jest każdorazowo na stronie www.bankmillennium.pl”

Prezes Urzędu zważył, co następuje. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa miała charakter publiczny, gdyż wiązała się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na zastosowanie przez Bank Millennium S.A. we wzorcach umów niedozwolonych postanowień umownych. Działania Banku nie dotyczyły bowiem interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz szerokiego kręgu konsumentów, którzy mogli zawrzeć umowę w oparciu o wzorzec umowny, w którym to zamieszczone zostały niedozwolone postanowienia umowne. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie przez Bank Millennium S.A. interesu publicznego, możliwe było poddanie ocenie kwestionowanych działań Banku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przypadku niniejszego postępowania w sprawie stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych przesłanka braku indywidualnego ich uzgodnienia nie miała znaczenia wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli postanowienia wzorca umowy.

Prezes UOKiK nie badał w niniejszym postępowaniu konkretnych stosunków zaistniałych pomiędzy kontrahentami, lecz wzorce umów i treść hipotetycznych stosunków, jakie powstałyby pomiędzy Bankiem a potencjalnym konsumentem w przypadku podpisania umowy. Nie miało zatem znaczenia, czy konkretna umowa była między stronami negocjowana ani nawet czy wzorzec był, czy też nie był zastosowany przy zawieraniu jakiejkolwiek konkretnej umowy. Indywidualne negocjowanie może się bowiem odbywać jedynie w toku zawierania konkretnej umowy z konsumentem w indywidualnej sprawie i z założenia nie może dotyczyć kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy. Kontrola abstrakcyjna obejmuje bowiem wzorzec, nie zaś konkretną umowę. Istotny jest zatem sam fakt, że Bank Millennium S.A. wprowadził oceniany wzorzec umowy do obrotu poprzez wystąpienie z ofertą zawarcia umowy z jego wykorzystaniem. Podkreślenia wymaga tutaj, że warunki umowy zawsze zostaną uznane w świetle prawa za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wpływu na ich treść, a zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Fakt, że niektóre aspekty warunku lub jeden szczególny warunek były negocjowane indywidualnie, nie wyłącza stosowania niniejszego artykułu do pozostałej części umowy, jeżeli ogólna ocena treści umowy wskazuje na to, że została ona sporządzona w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.

Co więcej, należy wskazać, że przedsiębiorcy nie mogą tłumaczyć i usprawiedliwiać stosowania przez siebie niedozwolonych postanowień umownych we wzorcach umów faktem, że konsumenci mogą skorzystać z innych rozwiązań przyznanych im na mocy obowiązujących regulacji prawnych.

Odnosząc się do pierwszego zakwestionowanego zapisu we wzorcu umów, Bank, w ocenie Prezesa Urzędu posługiwał się niejednoznacznym, niezrozumiałym i niejasnym dla konsumentów wyrażeniem. Konsumenci nie mieli możliwości, na podstawie kwestionowanych klauzul, samodzielnego ustalenia, jak Bank określał wysokość kursów walut. Rodziło to uzasadnione ryzyko, że kursy walut były ustalane przez Bank w arbitralny i nieprzewidywalny dla

konsumentów sposób. W ocenie Prezesa Urzędu, Bank ustalając kursy walut obcych, po których przeliczane były raty kapitałowo-odsetkowe kredytu, powinien opierać się na obiektywnych, dostępnych i możliwych do zweryfikowania przez konsumenta danych.

W kwestii przytoczonego wcześniej, drugiego zakwestionowanego punktu, konsumenci nie otrzymywali jasnej i jednoznacznej informacji na temat tego, jaka konkretnie liczba Tabel kursowych miała obowiązywać danego dnia oraz o której godzinie miały być one sporządzane i publikowane. Co równie istotne, konsumenci nie mogli wiedzieć w odpowiednim momencie, w oparciu o które dane miały zostać dokonane przeliczenia rat kapitałowo-odsetkowych. Oznaczało to, że na mocy kwestionowanej klauzuli Bank przyznał sobie prawo do ustalania dowolnej liczby Tabel obowiązujących w każdym dniu roboczym. Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak przytoczono na początku niniejszego artykułu.

foto: pixabay/mohamed_hassan