202104.19
0

Sieć Biedronka ukarana przez UOKiK

11 grudnia 2020 r. po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wobec przedsiębiorcy Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie będącego właścicielem sieci sklepów Biedronka, UOKiK stwierdził  stosowanie przez niego praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że właściciel sieci Biedronka pobierał od dostawców produktów rolnych lub spożywczych, środków pieniężnych w postaci udzielanych przez dostawców rabatów (tzw. rappeli) na podstawie zawieranych na koniec okresu rozliczeniowego porozumień bez uzgodnienia przed rozpoczęciem danego okresu rozliczeniowego wysokości tych rabatów oraz warunków ich przyznania, co stanowi nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Jednocześnie UOKiK nałożył na właściciela sieci Biedronka nakaz zaprzestania stosowania tych praktyk i obciążył go karę pieniężną w wysokości 723.381.476,56 zł.

Prezes UOKiK zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.n.w.p.k. pod pojęciem przewagi kontraktowej należy rozumieć występowanie znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym nabywcy względem dostawcy albo też dostawcy względem nabywcy. Jak wykazało postępowanie, 214 spośród wybranych 230 dostawców sieci Biedronka posiada obrót, który kwalifikuje ich do tego, by można było uznać istnienie znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym w 2018 r., 2019 r. i 2020 r. pomiędzy nimi, a siecią Biedronka. Prezes UOKiK uznał tym samym, że w 2018, 2019 i 2020 roku sieć Biedronka posiadała w tym okresie przewagę kontraktową, nad 214 dostawcami produktów.

We wzorach umów handlowych, zawieranych przez dostawców z siecią Biedronka przewidziano stosowanie odpowiednich rabatów udzielanych przez dostawców na rzecz tej sieci. Udzielenie rabatu zależne jest od wysokości obrotu danego dostawcy. Niezależnie od powyższego, sieć Biedronka zawierała z niektórymi dostawcami porozumienia lub aneksy dotyczące udzielenia dodatkowego rabatu w określonej kwotowo wysokości (tzw. rappel extra).  W większości przypadków rabat udzielany był na podstawie porozumienia lub aneksu zawieranego na koniec okresu rozliczeniowego lub po jego upływie (wsteczny rappel extra). Na podstawie takiego porozumienia dostawca zobowiązywał się do wystawienia i przekazania sieci Biedronka faktury korygującej pomniejszającej zobowiązanie sieci o ww. rabat. W analizowanych przez UOKiK przypadkach udzielenie wstecznego rappelu extra następowało w oparciu o porozumienia lub aneksy zawierane między Stronami na koniec upływającego okresu rozliczeniowego lub nawet po jego upływie. Istnienie rabatu ani możliwość jego udzielenia nie była jednak uregulowana w łączącej Strony umowie stanowiącej podstawę współpracy.

To sprawiało, że dostawcy nie mieli wiedzy czy w danym okresie rozliczeniowym będą zobowiązani do udzielenia rabatu sieci Biedronka ani jaka będzie jego wysokość co mogło mieć znaczący wpływ na prowadzoną przez nich działalność gospodarczą. Takie praktyki sieci Biedronka powodowały stan niepewności co do wyników finansowych po stronie dostawców, który mógł oddziaływać na ich dalsze plany produkcyjne czy rozwojowe. Brak pewności wpływał również na planowane inwestycje, opracowywanie i wprowadzanie innowacji, nowych linii produktów czy rozwiązań technologicznych. Wreszcie, taka niepewność co do ostatecznego poziomu cen sprzedanych już produktów mogła mieć też wpływ na kolejne ich ustalanie w przyszłości, zwłaszcza w toku prowadzonych co tydzień negocjacji następnych zamówień z siecią Biedronka.

W toku postępowania sieć Biedronka wielokrotnie podkreślała, iż udzielenie wstecznego rappelu extra było wynikiem negocjacji z danym dostawcą. Spółka przyznała, że nie ma jednolitej reguły co do czasu i sposobu ustalania dodatkowego rabatu. Jednak Prezesowi UOKiK przedłożono jedynie porozumienia pisemne w przedmiocie udzielenia przez dostawców dodatkowego rabatu. Samo zawarcie porozumienia, w ocenie Prezesa UOKiK, nie może zaś być wystarczającym dowodem na prowadzenie przez Strony nie przymuszonych, w pełni niezależnych negocjacji co do udzielenia rabatu jak i ustalenia jego wysokości. Należy podkreślić, iż udzielanie przez dostawców sieci Biedronka wstecznych rappeli extra godziło w interes ekonomiczny dostawców. Udzielanie ich, niezależnie od innych rabatów obowiązujących często równolegle w tym samym okresie rozliczeniowym, sprzyjało jedynie interesom samej Biedronki, dochodziło bowiem do pomniejszenia oczekiwanego – w oparciu o umowę zawartą z siecią Biedronka – przez dostawcę przychodu.

O godzeniu w interes gospodarczy dostawców świadczy również częstotliwość oraz wysokość udzielanych wstecznych rappeli extra. W najbardziej rażących przypadkach, suma wstecznych rappeli extra wynosiła nawet 20% w skali roku w odniesieniu do zrealizowanego rocznie pomiędzy Biedronką a dostawcą obrotu. W ocenie Prezesa UOKiK, z powyższego jednoznacznie wynika, że praktyki sieci Biedronka były sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz godziły w istotny interes dostawców. W związku z tym Prezes UOKiK podjął decyzję przytoczoną na wstępie.

foto:pixabay/Clker-Free-Vector-Images