202103.22
0

Pożyczkodawca z Poznania ukarany przez UOKiK

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone wszczętego z urzędu przeciwko Partners of Securities Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał postanowienia ze wzorca umowy o świadczenie usługi poręczenia stosowane przez Partners of Securities Sp.z o.o. O treści: “W razie niewykonania przez Pożyczkobiorcę obowiązku, o którym mowa w § 9 pkt 4 tj. nieodesłania umowy opatrzonej podpisem elektronicznym bądź podpisem własnoręcznym, najpóźniej do dnia wymagalności pożyczki, Poręczyciel uprawniony jest do naliczenia Pożyczkobiorcy opłaty za niewykonanie zobowiązania w wysokości 18 zł za każdy dzień opóźnienia w nieodesłaniu umowy.”  za niedozwolone postanowienia umowne i zakazał ich wykorzystywania. Ponadto, Prezes UOKiK podjął decyzję o nałożeniu obowiązku dokonania zwrotu konsumentom, z którymi ww. Spółka zawarła umowy o świadczenie usługi poręczenia, kwoty opłaty uzyskanej na podstawie zakwestionowanych postanowień, oraz o nałożeniu na Partners of Securities Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł.

Prezes Urzędu zważył, co następuje:

W opinii Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa miała charakter publicznoprawny. Wiązała się ona z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, zainteresowanych skorzystaniem z poręczenia Spółki Partners of Securities Sp. z o.o. przy ubieganiu się o pożyczkę oferowaną przez inne podmioty z którymi owa spółka współpracowała. Osoby te mogły być narażone na stosowanie przez Spółkę we wzorcu umowy o świadczenie usługi poręczenia, klauzul abuzywnych. Zakwestionowane działania Spółki nie dotyczyły więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wynikała z faktu posługiwania się przez Spółkę wzorcem umowy przy oferowaniu usług konsumentom.

Jak wskazano w postępowaniu, we wzorcu umowy o świadczenie usługi poręczenia Spółki zamieszczono postanowienie, które przyznawało Spółce prawo do obciążenia konsumenta opłatą za nieodesłanie umowy o świadczenie usługi poręczenia opatrzonej podpisem elektronicznym bądź podpisem własnoręcznym. Zdaniem Prezesa Urzędu, sprzeczność tego postanowienia z dobrymi obyczajami przejawiała się w naruszeniu przez Spółkę Partners of Securities Sp. z o.o. zasady rzetelnego traktowania kontrahentów i wykorzystania pozycji profesjonalisty przy formułowaniu postanowień umownych.

W opinii Prezesa Urzędu, nawet jeśli celem opłaty miało być zapewnienie Spółce, jak tłumaczyli jej przedstawiciele, możliwości pozyskania od konsumentów dowodu ułatwiającego jej dochodzenie roszczeń na zewnętrznym rynku windykacyjnym, to jednak nie można pominąć, że sporne zapisy dawały Spółce przede wszystkim możliwość uzyskania określonych środków finansowych od konsumentów. Niewątpliwie dzięki zastrzeżeniu tej opłaty Spółka mogła uzyskiwać dodatkowy zysk kosztem konsumentów, pomimo, że wskutek nieodesłania przez nich umowy opatrzonej podpisem nie doznawała żadnego uszczerbku ani szkody, uzasadniającej ich „rekompensatę” przez konsumentów. Nieodesłanie przez konsumentów umowy opatrzonej podpisem nie stanowiło też przeszkody uniemożliwiającej Spółce dochodzenie roszczeń od konsumentów z tytułu udzielonego poręczenia.

Z tych względów Prezes Urzędu uznał, że dobre obyczaje w relacjach Spółki z konsumentami nakazywały, aby konsumenci nie byli obciążani opłatą za niewykonanie obowiązku umownego, który nie uwzględniał sposobu zawarcia umowy i charakteru określonych w tej umowie praw i obowiązków stron, przynosząc tym samym Spółce nieuzasadniony zysk. Zakwestionowane postanowienie rażąco naruszało ponadto ekonomiczne i pozaekonomiczne interesy konsumentów. Przede wszystkim nakładanie na konsumentów przewidzianych w zakwestionowanych postanowieniach umownych, opłat wiązało się z wymiernym uszczerbkiem finansowym po ich stronie. W konsekwencji, powodowało też zwiększenie zadłużenia klientów Spółki Partners of Securities Sp. z o.o. Wobec niej (poprzez doliczenie tej opłaty do zadłużenia obejmującego kwotę pożyczki, za którą Spółka poręczyła). Zastosowanie postanowienia umowne mogły ponadto oznaczać nałożenie na konsumentów opłaty, która mogła być nadmiernie wygórowana, zwłaszcza w stosunku do wysokości udzielonej konsumentom pożyczki i wartości zobowiązania Spółki z tytułu udzielonego poręczenia.

O rażącym naruszeniu interesów konsumentów może poza tym świadczyć rażąca dysproporcja praw i obowiązków stron umowy, ponieważ opłata została przewidziana tylko w razie nieodesłania podpisanej umowy przez konsumentów. Jednak ewentualne niewykonanie w tym zakresie tożsamego obowiązku przez Spółkę nie wywoływało dla niej żadnych negatywnych skutków. Zdaniem Prezesa Urzędu, szkodliwość omawianych postanowień wyrażała się również w możliwości wprowadzenia konsumentów w błąd m.in. co do samego sposobu zawarcia umowy. Postanowienie mogło bowiem błędnie sugerować konsumentom, że skoro Spółka była uprawniona do nałożenia opłat za nieodesłanie przez nich umowy, to faktycznie została ona zawarta dopiero wtedy, kiedy konsumenci opatrzyli ją podpisem i odesłali do Spółki. Konsumenci mogli przypuszczać, że poręczenie Spółki będzie działać dopiero po odesłaniu przez nich podpisanej umowy.

foto: pixabay/geralt