202102.25
0

BNP Paribas Bank Polska ukarany przez UOKiK

Dnia 22 września 2020 r. Po przeprowadzonym postępowaniu Prezes  Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał postanowienia wzorców umów stosowane przez BNP Paribas Bank Polska Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie (przed zmianą nazwy: Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) o następującej treści:

  1. Odnoszące się do mechanizmów ustalania kursów walutowych:

– Stosowane przez Bank kursy kupna i kursy sprzedaży walut obcych, zwane dalej „Kursami walut”, ustalane są w oparciu o średnie rynkowe kursy poszczególnych walut obcych obowiązujące na międzybankowym rynku walutowym, publikowane w serwisie informacyjnym Thomson Reuters.

– W przypadku niepublikowania Średniego rynkowego kursu waluty w serwisie informacyjnym, o którym mowa w ust. 1, Bank ustala Kursy walut w oparciu o dane dotyczące Średniego rynkowego kursu waluty publikowane w innym serwisie informacyjnym lub transakcyjnym,

  1. Odnoszące się do pór w jakich miała nastąpić publikacja kursów walutowych:

– Niezależnie od godzin określonych w ust. 7, Bank może sporządzić nową Tabelę kursów walut Banku, jeśli w okresie pomiędzy tymi godzinami u (tj. godzina 8.45 oraz godzina 16.15) nastąpiła zmiana Średniego rynkowego kursu waluty o co najmniej połowę wartości Spreadu walutowego, za niedozwolone postanowienia umowne i zakazał ich wykorzystywania.

Jak zauważył Prezes UOKiK,  w przypadku stwierdzeń przytoczonych w pkt. 1, brak było definicji „średnich rynkowych kursów poszczególnych walut obcych obowiązujących na międzybankowym rynku walutowym”. Postanowienie to jedynie w sposób pozorny precyzowało sposób ustalania kursu średniego BNP Paribas Bank Polska S.A. Pojęcie to nie znajduje bowiem odzwierciedlenia w przepisach prawa ani w innych obiektywnych i dostępnych źródłach informacji. Omawiane sformułowanie nie zostało w żaden sposób wyjaśnione i pozostawiało wątpliwości interpretacyjne. Wskaźnik określony jako „średnie rynkowe kursy poszczególnych walut obcych obowiązujących na międzybankowym rynku walutowym, publikowanych w serwisie informacyjnym Thomson Reuters” – stanowiący podstawę ustalania kursów walut obcych, nie podlegał żadnej weryfikacji i wyznaczany był przez Bank w sposób całkowicie dowolny w oparciu o kryteria niemożliwe do identyfikacji dla konsumentów.

BNP Paribas Bank Polska S.A.  nie przedstawił żadnych okoliczności ani przesłanek, które pozwoliłyby ustalić, w jaki sposób w konkretnym przypadku miałaby kształtować się wartość kursu średniego Banku w odniesieniu do kursów prezentowanych na stronie internetowej Thomson Reuters. Konsumenci nie mogli być w stanie przewidzieć, jaka, w określonym i bardzo istotnym dla nich,  momencie byłaby omawiana różnica. Istniało uzasadnione ryzyko, że Bank mógł ustalać ww. wskaźnik w dowolny i niemożliwy do zweryfikowania dla konsumentów, sposób. Co za tym idzie, konsumenci nie mieli możliwości kontrolowania prawdziwości i poprawności prezentowanych przez Bank danych. 

W ocenie Prezesa Urzędu, Bank ustalając kursy walut obcych, po których przeliczane miały być raty kapitałowo-odsetkowe kredytu, powinien był opierać się na obiektywnych, dostępnych i możliwych do zweryfikowania przez konsumentów danych.

W przypadku zapisów przytoczonych w pkt 2. BNP Paribas Bank Polska S.A. nie wskazał w jaki sposób oraz w jakim czasie przekazałby konsumentom informacje na temat źródła danych stanowiących podstawę ustalania kursów walut w przypadku braku możliwości korzystania ze strony internetowej Reuters. W ocenie Prezesa UOKiK , należało stwierdzić, że analizowane postanowienie mogło przyznawać Bankowi uprawnienia do dokonywania omawianych zmian jedynie w momencie, który będzie najbardziej korzystny z punktu widzenia ekonomicznego interesu Banku. Konsumenci nie mieli przy tym żadnej gwarancji, że w sytuacji odwrotnej – czyli najbardziej korzystnej ekonomicznie dla konsumentów, Bank również miał zamiar modyfikacji obowiązującej Tabeli. W ten sposób, omawiane postanowienie pozwoliło Bankowi na swobodne kształtowanie wysokości zadłużenia konsumentów.

W związku z powyższymi argumentami, w ocenie Prezesa Urzędu, przytoczone postanowienia umowne zawarte w omawianej decyzji kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając przy tym ich interesy. Omawiane klauzule wprowadzały nieusprawiedliwioną dysproporcję praw na niekorzyść konsumentów. Analizowane postanowienia przyznawały bankowi BNP Paribas Bank Polska S.A. uprawnienia do dokonywania arbitralnych, nieprzewidywalnych i dowolnych zmian czynników wpływających na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych, do których spłaty zobowiązani byli konsumenci.

Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak przytoczono na wstępie niniejszego artykułu.

foto: pixabay/stevepb